از آن بىنياز نبوده است ، بهترين بيان و كاملترين آن در اثباتش اين آيه است ، كه بعد از شرح داستان طالوت مىفرمايد : « وَلَوْ لا دَفْعُ اللَّه النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لَفَسَدَتِ الأَرْضُ وَلكِنَّ اللَّه ذُو فَضْلٍ عَلَى الْعالَمِينَ » « 1 » . كه در سابق گفتيم چگونه اين آيه شريفه به وجهى بر مدعاى ما دلالت مىكند . و در قرآن كريم آيات بسيارى است كه متعرض ملك ( بضمه ميم ) يعنى ولايت و وجوب اطاعت والى و مسائلى ديگر مربوط به ولايت شده است ، و آياتى ديگر است كه ملك و ولايت را موهبت و نعمت شمرده ، مثلا مىفرمايد : « وَآتَيْناهُمْ مُلْكاً عَظِيماً » « 2 » و يا مىفرمايد : « وَجَعَلَكُمْ مُلُوكاً ، وَآتاكُمْ ما لَمْ يُؤْتِ أَحَداً مِنَ الْعالَمِينَ » « 3 » ، و يا فرموده : « وَاللَّه يُؤْتِي مُلْكَه مَنْ يَشاءُ » « 4 » و آياتى ديگر از اين قبيل . چيزى كه هست قرآن مساله سلطنت و حكومت را به شرطى كرامت خوانده كه با تقوا توام باشد ، چون در بين تمامى امورى كه ممكن است از مزاياى حيات شمرده شود كرامت را منحصر در تقوا نموده : « يا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْناكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَأُنْثى وَجَعَلْناكُمْ شُعُوباً وَقَبائِلَ لِتَعارَفُوا إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّه أَتْقاكُمْ » « 5 » . و چون حساب تقوا تنها به دست خدا است ، هيچ كسى نمىتواند با ملاك تقوا بر ديگران بزرگى بفروشد ، به همين جهت پس هيچ فخرى براى احدى بر احدى نيست ، براى اينكه اگر كسى بخواهد به امور مادى و دنيوى بر ديگران فخر كند كه امور دنيوى فخر ندارد ، و قدر و منزلت تنها از آن دين است ، و اگر بخواهد با امور اخروى فخر بفروشد كه آن هم به دست خداى سبحان است ، ( و به قول آن شاعر : كسى نمىداند در اين بحر عميق سنگريزه قرب دارد يا عقيق ) .

--> ( 1 ) و اگر نبود كه خدا بعضى از مردم را به وسيله بعضى ديگر دفع مىكند ، مسلما زمين فاسد مىشد . و ليكن خداى تعالى در باره عالميان فضلى خاص دارد ، و با دفع مردمى به وسيله مردمى ديگر از تباهى زمين جلوگيرى مىنمايد ( سوره بقره آيه 251 ) . ( 2 ) ما به آل ابراهيم سلطنتى عظيم داديم سوره نساء آيه 54 . ( 3 ) و شما را پادشاه كرد ، و به شما سلطنتى داد كه به احدى از اهل عالم نداده بود ( سوره مائده آيه 20 ) . ( 4 ) و خدا ملك خود را به هر كس كه بخواهد مىدهد ( سوره بقره آيه 247 ) . ( 5 ) هان اى مردم ما شما را از يك نر و ماده آفريديم ، و آن گاه دسته دسته و قبيله قبيله تان كرديم ، تا يكديگر را بشناسيد ، به درستى كه نزد خدا گرامىترين شما با تقواترين شما است ( سوره حجرات آيه 13 ) .